Ik had nooit gedacht dat ik degene zou zijn die aan de verkeerde kant van de statistiek zou belanden. Maar het gebeurde. En niet één keer, maar vaker. Eerst een IVF-traject. Toen werd ik zwanger van een jongen met een open buikje. Daarna volgde pre-eclampsie met een ziekenhuisopname. Onze zoon overleed vlak na de geboorte. En tot slot werd mijn tweede zoon veel te vroeg geboren. Laat me je meenemen in wat er moest gebeuren om mijn trauma in het moederschap te overwinnen.
Iemand moet aan de verkeerde kant van de statistiek belanden
Cijfers zeiden me op een gegeven moment niet meer zoveel. Want tja, iemand moet binnen die paar procent vallen. Waarom zou ik dat niet zijn?
Dat was toen. Nu ben ik ‘gewoon’ moeder van een zoon. Althans, dat is wat de buitenwereld ziet. Wat ze niet zien: ik ben moeder van twee. Eentje houdt mijn hand vast, de ander zit in mijn hart.
Een stille overlevingsstand: trauma en stressreactie
Ze zien me werken, lachen, kletsen op het schoolplein, van muziek genieten en vakanties plannen. Maar lange tijd was het helemaal niet zo vanzelfsprekend dat ik al die dingen met plezier deed. Ik zat vast in een overleefstand. Het voelde bevroren. Ik was er wel maar alles ging een beetje langs me heen. Leuke dingen doen kostte energie in plaats van dat ze iets opleverden. Ik kon me niet zo goed inleven in anderen. En al die prikkels… voornamelijk geluid (muziek, iemand die eet, de radio, auto’s…) ik werd er gek van. Ik was moe. Nu herken ik daarin een aanhoudende stressreactie. Ik deed maar wat en had niet eens echt door dat alles was afgestompt.
De omslag: vertragen, voelen, helen
Het keerpunt kwam toen ik mijn stressreactie begon te begrijpen. Ik ontdekte dat ik in een functionele freeze zat. Mijn zenuwstelsel zat op slot. Onderzoek naar stressreacties hielp me te begrijpen wat me te doen stond. Ik leerde mijn ervaringen verweven in mijn leven in plaats van ze weg te drukken.
Ik begon te luisteren naar signalen, zoals die ene keer dat ik op straat tranen voelde opkomen bij zo’n Jamaicaanse drumband. Ik voelde het dreunen in mijn lijf en ineens was er connectie. Voelde ik: er bungelt van alles onder mijn hoofd. En dat ‘van alles’ vraagt aandacht.
Ik ging vertragen. Zitten. Niet meer haasten, moeten, snel snel snel. Niet meer: “je moet gaan lopen”, “je moet vanavond doorwerken” “je moet met anderen afspreken” “je moet het hele huis schoon hebben, altijd”. Terwijl ik stilstond, onderzocht ik wat ik leuk vond, wie ik was, wat ik nodig had. En ik ging schrijven. Heel veel schrijven.
Rouw in het moederschap
Ik leerde wat rouw is. Dat het niet alleen draait om afscheid nemen, maar ook om aanvaarden wat er niet was. Wat ik had verloren maar zo graag had willen meemaken dus. Ik miste een gouden uur bijvoorbeeld. Of felicitaties met de geboorte van mijn kind. Ik sloeg een veilige kraamtijd over. Ik had graag kleertjes willen kopen en een kamertje willen inrichten, maar ik durfde het niet. Voor geen van beide kinderen overigens. Toen dacht ik er niet bij na, maar nu zie ik dat ik daar verdrietig om mag zijn. Dat is rouwen.
Mijn rugzak dragen
Ik onderzocht waar ik voor sta. Wat mij veiligheid geeft. Volgens welke normen en waarden ik leef en hoe ik die terug wil zien in mijn moederschap, werk maar ook in mijn huis of in contact met anderen. Ik houd mezelf er nu aan. Vrijheid is er zo een. En dus werd ik na lang wikken en wegen weer zelfstandig ondernemer. Ik werk hard, maar voornamelijk wanneer het mij uitkomt. Daardoor kan ik mijn zoon zelf van school halen, dat was een grote wens.
Praktisch werd het ook. Tips uit managementboeken zoals Getting Things Done helpen me om mijn focus terug te vinden na de impact van pre-eclampsie. Ik kwam weer in beweging. Geen krachtsport, niet zo hard mogelijk of zo ver mogelijk lopen. Geen racefiets (allemaal opties die ik vroeger vaak zat heb uitgeprobeerd). Maar ik wandel graag. Lopend gaan mijn gedachten overal heen. Soms is het stil en valt mij die ene zingende merel op. Beweging helpt om me weer te verbinden met mijn lichaam.
Van trauma in het moederschap naar beste versie van mezelf
Dat alles deed ik niet alleen voor mezelf. Maar ook voor mijn zoon. Zodat ik hem niet zou belasten met mijn onverwerkte stress. Dat ik hem kon helpen zijn eigen stresssysteem te reguleren via mij. Ik wil graag de best mogelijke versie worden van mijzelf, voor mij, voor hem, voor mijn partner, voor familie en vrienden… een versie die weer net als vroeger licht voelt. Iemand met een rugzak die niet naar beneden trekt maar deels is leeggehaald. Een rugzak die ik dragen kan (on that note: kluister ook naar de podcast draagkracht).
Langzaam keerde het leven terug. Er is weer echte lol tijdens een concert, een etentje of een dagje Efteling. Ik kan me weer inleven in anderen. Ik voel de haast wegvallen en kan weer simpelweg de was ophangen en daarna een kop thee zetten. Voor mij.
Voor moeders met trauma in het moederschap
Inmiddels heb ik mijn ervaring omgezet in een praktijk voor vrouwen zoals ik. Vrouwen met een andere start in het moederschap, bijvoorbeeld door vruchtbaarheidstrajecten, complicaties, vroeggeboorte of verlies.
Ik bouwde een programma rondom drie speerpunten:
- Documenteren: schrijven om te ordenen, te begrijpen, te voelen. Wat is jouw verhaal? Zo leer je aanvaarden en je realiteit onder ogen zien. Je leegt je ‘rugzak’ in gesprekken met mij. Hoe werd je moeder, wat doet dat met je? Hoe anders is het gelopen? Wat zit er achter je emoties, wat is van nu, wat komt mee uit je verleden, wat is van een ander?
- Veranderen: we werken stap voor stap toe naar hoe jij verder wilt. We hebben het over stress de baas zijn. Of over rouw, want ook in jou geval is er iets te rouwen. Moeder worden kan oude wonden openen, het kan gaan over je innerlijke kind: wat heeft zij nodig? Of hoe je dingen anders wilt doen dan je ouders. Wie ben je nu, wat wil je bereiken en hoe doe je dat?
- Verbinden: met de herinnering, met jezelf, met je kindje. Soms via een babyboek of herinneringskoffer. Soms door het afronden van losse eindjes, zoals een gesprek met een NICU-verpleegkundige of je eigen moeder. Of we zoeken het in de verbinding met anderen. Nieuwe vrienden die je echt snappen, andere moeders voor play dates of je collega’s omdat ze maar niet begrijpen dat je nu te maken hebt met zorgen voor je kind of jezelf.
Herken je iets in mijn verhaal? Heb jij ook een andere start gehad in het moederschap en voel je: het mag anders, lichter, zachter? Dan nodig ik je van harte uit voor een vrijblijvende kennismaking, je bent altijd welkom.