Wat als je zou kunnen zien hoe ver je bent gekomen? Wat als een foto van je gezicht het bewijs zou zijn van hoe het echt met je ging toen je hulp zocht? Toen je dacht: “ik weet het even niet meer. Maar ik weet wel dat het anders moet. Lichter. En dat ik iets te verwerken heb.” En stel, je maakt dan een paar maanden later nog een foto. Na een traject met mij. Wat zou je dan zien, denk je? En zou het je helpen om tastbaar te maken wat jouw ervaring met je deed?

Ik stuitte op een artikel over de Litouwse fotografe Vaida Razmislavice die een serie maakte met de titel Becoming a Mother. Hierin legt ze de subtiele veranderingen vast in de gezichten van vrouwen voor en na de geboorte van hun eerste kind. Zeker de moeite waard om eens te bekijken. Ik zie ik in mijn coachingstrajecten vergelijkbare magie. Kleine nuances in iemands blik zeggen zo ontzettend veel.

Start en finish van mijn coachingtraject

Aan het begin van een traject zie ik vaak onzekerheid, vermoeidheid, verlegenheid of soms zelfs angst. Ik zie afwezige of doffe ogen. Ik zie vrouwen die graag weglachen wat ze vertellen, maar hun ogen lachen niet mee. We hebben het daar weleens over. En dan vraag ik: wat zou je zien als je jezelf nu ziet zitten? Meestal volgt er een gedetailleerde omschrijving van wat ik zojuist opschreef. Ze zien het zelf ook. Ik hoor heel vaak: ik herken mezelf bijna niet.

Aan het einde van een traject benoem ik vaak wat ik zag en dan vergelijk ik dat met nu. Dezelfde ogen kunnen echt lachen. Of ze stralen kracht, vertrouwen of rust uit. Ze dwalen niet mee door de ruimte maar zijn gefocust op mij. Nieuwsgierig en open. Ik zie weer kleur. Ik zie ook vaak dat er tussendoor ineens een gaatje was voor de kapper. Of een nieuw shirt. Kortom: er kwam ruimte voor haar.

Een foto als tastbaar bewijs van draagkracht

Wat vaak ontbreekt in rouw, verlies of trauma (want daar hebben we het over), is dat tastbare bewijs van hoe het was en hoe het nu is. Ik zal een persoonlijk voorbeeld met je delen. Ik miste het tastbare bewijs van hoe ik moeder ben van een kind dat er niet meer is. Als ik nu terugkijk, had ik gewild dat iemand me vroeg om een foto te maken tijdens mijn diepste rouw. Als ik zo’n foto had, zou het de wereld voor me betekenen. Toen als bewijs van mijn moederschap. Nu om te zien hoe ver ik ben gekomen. Dat maakt krachtig, er moet heel wat gebeuren om mij omver te blazen. 

Die voor en na foto vertelt een verhaal van veerkracht. En misschien nog wel belangrijker: het biedt zichtbaarheid aan moeders die zich soms afvragen of hun verdriet, hun kracht of zelfs hun verhaal er überhaupt mag zijn. Of het gezien mag worden. Overigens, mijn antwoord daarop is altijd: ja dat mag.

Klinkt mooi, wat zegt de wetenschap?

Onderzoek laat zien dat emoties in ons gezicht worden weerspiegeld tot op het niveau van micro-expressies. Dat zijn die kleine, vluchtige gezichtsuitdrukkingen die emoties verraden voordat je ze bewust kunt controleren. Ze duren vaak maar een halve seconde of korter. Even kort een wenkbrauw optrekken en op het moment dat je het doet, realiseer je je: oh nee beter van niet. Die.

Na ingrijpende gebeurtenissen zoals een uitblijvende kinderwens, een complexe zwangerschap, depressie tijdens of na de zwangerschap, vroeggeboorte of verlies vindt er posttraumatische groei plaats. En die groei zie je inderdaad terug in blijvende veranderingen in het gezicht: ogen die zachter, maar ook steviger kijken en meer rust uitstralen. Bijvoorbeeld.

Waarom deze benadering je zoveel kan geven

• Bevestiging. Deze foto’s zijn geen pronk plaatjes, maar bewijsstukken. Ze zeggen: “Ik was daar, en nu sta ik hier. Ondanks alles.” Dat is fijn voor nu, maar ook zeker wanneer er over 10 jaar een andere storm raast. Je kunt dan letterlijk zien: toen lukte het mij ook. Dus nu zal het ook moeten lukken.
• Heling. Durf jezelf te zien, echt te zien. Dat is liefdevolle erkenning voor wat je meemaakte, dacht of voelde. Die erkenning is de start van helen.

Ik vind het een eer om zichtbaar te mogen maken wat je meemaakte. Dat doe ik op verschillende manieren. Ik heb het hier over die foto’s, maar ik laat je er ook over schrijven, soms tekenen we iets of gebruiken we poppetjes of voorwerpen om iets uit te beelden. Het doel is helder, ik laat je erkennen wat er was, wat er is en hoe je bent gegroeid.

Wil jij jezelf straks terug kunnen zien zodat je kunt denken: ja, ik kwam van ver en kijk mij nu eens staan? Krachtig, trots, liefdevol? Dan is dit misschien jouw moment om te starten. Een kennismakingsgesprek is zo gepland 💛